සුන්දර බළන්ගොඩ දැනුමේ ආලෝකය: මහජන පුස්තකාලය සමඟ කියවීමේ නව යුගයකට

මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේ ආරම්භයේ සිටම දැනුම හුවමාරු කරගැනීමේ ප්‍රබලතම මෙවලම වූයේ අකුරු සහ පොතපතයි. තාක්ෂණය කොතරම් දියුණු වුවද, ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන අපේ අතේ රැඳී තිබුණද, පොතක් කියවීමෙන් ලැබෙන ඒ අපූර්ව ආධ්‍යාත්මික සුවය සහ ගැඹුරු දැනුම වෙනත් කිසිදු මාධ්‍යයකින් ලබාගත නොහැක. බලංගොඩ වැනි ඉතිහාසගත සහ පෞඪ උරුමයක් ඇති නගරයක, මහජන පුස්තකාලය යනු හුදෙක් ගොඩනැගිල්ලක් නොව, එය මුළු ප්‍රජාවගේම බුද්ධිමය කේන්ද්‍රස්ථානයයි.

කියවීම යනු කුමක්ද? එය ජීවිතයට වැදගත් වන්නේ ඇයි?
කියවීම යනු ඇස් දෙකෙන් අකුරු දෙස බැලීම පමණක් නොවේ. එය තවත් කෙනෙකුගේ අත්දැකීම්, පරිකල්පනයන් සහ දැනුම තමන්ගේ කරගැනීමයි.
එය ජීවිතයට වැදගත් වන්නේ ඇයි?
• මානසික ව්‍යායාමය සදහා:
 ශරීරය නිරෝගීව තබා ගැනීමට ව්‍යායාම අවශ්‍ය වන්නා සේම, මොළය සජීවීව සහ තර්කානුකූලව තබා ගැනීමට කියවීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
• ආතතිය කළමනාකරණය සදහා:
කාර්යබහුල ජීවිතයේ ඇතිවන පීඩනය සමනය කර ගැනීමට පොතක් සමඟ ගත කරන හෝරාව මහඟු ඔසුවකි.
• පරිකල්පන ශක්තිය සදහා:
රූපවාහිනියක් හෝ වීඩියෝවක් නරඹන විට අපට රූප මැවී පෙනේ. නමුත් පොතක් කියවන විට අපේ මොළය විසින්ම එම රූප මවා ගනී. මෙය නිර්මාණශීලීත්වය වර්ධනය කිරීමට මහඟු පිටුවහලකි.

බලංගොඩ නගර සභා මහජන පුස්තකාලය: ඔබ සතු විශ්ව දැනමේ ‍කේන්ද්‍ස්ථානය‍
අපගේ පුස්තකාලය සතු සම්පත් පිළිබඳව ඔබ දැනුවත්ද? වසර ගණනාවක් පුරා රැස් කරන ලද දහස් ගණන් පොත්පත් මෙහි නිහඬව ඔබ එනතුරු බලා සිටී.
• ළමා අංශය:
රටේ අනාගතය වන දරු පරපුර වෙනුවෙන් වර්ණවත් චිත්‍ර කතා, සුරංගනා කතා සහ ළමා සඟරා රැසක් මෙහි ඇත. තවද පුවත්පත් කැපුම් එකතූන්, ක්‍රීඩා භාණ්ඩ, සෙල්ලම් බඩු, වැනි ළමා ආකර්ෂණය ඇතිවන පරිදි සකසන ලද නිර්මාණ ද බොහෝ ඇත. කුඩා කල සිටම දරුවන් පුස්තකාලයට හුරු කිරීම ඔවුන්ගේ අනාගත සාර්ථකත්වයේ රහසයි.
• විමර්ශන අංශය:
උසස් පෙළ සිසුන්, පර්යේෂකයන් සහ විවිධ විභාග සඳහා පෙනී සිටින තරුණ තරුණියන්ට අවශ්‍ය මිල අධික සමුද්දේශ ග්‍රන්ථ (Encyclopedias, Dictionaries, Gazettes) මෙහිදී නොමිලේ පරිශීලනය කළ හැක.
•පුවත්පත් අංශය:
දේශීය සහ විදේශීය තොරතුරු එසැණින් දැනගැනීමට දිනපතා පුවත්පත් රැසක් කියවීමේ පහසුකම අප සලසා දී ඇත.
•බැහැර දෙන අංශය
මෙමගින් ඔබට දින 14ට ක නිවසට ගෙන ගොස් කියවා නැවත බාරදිය හැකිය

නිවසට පොත් ගෙනයාම තුලින් කියවීම ප්‍රවර්ධනය වන අයුරු :

කියවීමට ඇති බාධාවන් ඉවත් වීම (Convenience and Accessibility)
බොහෝ පාඨකයින්ට පුස්තකාලය විවෘතව පවතින වේලාවන් තුළ එහි රැඳී සිටීමට අපහසු විය හැකිය (උදා: රැකියාවල නියුතු වූවන් සහ පාසල් සිසුන්). එබැවින් පොත් නිවසට රැගෙන යාමට අවසර දීමෙන් තමාට රිසි ඕනෑම වේලාවක (රාත්‍රියේ හෝ විවේකී මොහොතක) කියවීමේ නිදහස ලැබේ. තවද පුස්තකාලයට පැමිණීමට වැයවන කාලය සහ ප්‍රවාහන වියදම ඉතිරි කරගනිමින් වැඩි වේලාවක් පොත සමඟ ගත කිරීමට අවස්ථාව උදාවේ.

පවුලක් ලෙස කියවීමේ පුරුද්ද වර්ධනය වීම (Family Literacy)
වැඩිහිටියෙකු පුස්තකාලයෙන් පොතක් නිවසට රැගෙන ආ විට, එය එම නිවසේ දරුවන්ගේ සහ අනෙකුත් සාමාජිකයන්ගේ නෙත ගැටේ. දෙමාපියන් පොත් කියවනවා දකින දරුවන් නිතැතින්ම කියවීමට පෙළඹේ. එකම පොත පවුලේ කිහිප දෙනෙකුට කියවීමට ලැබීම නිසා ඒ පිළිබඳව නිවසේදී සාකච්ඡා ඇති වේ. මෙය "කියවන සමාජයක්" නිර්මාණය කිරීමේ මූලික පියවරයි.

ගැඹුරු කියවීමකට මග පෑදීම (Deep Reading)
පුස්තකාලයක් තුළ කියවනවාට වඩා නිවසේදී තමන්ට හුරුපුරුදු, සුවපහසු පරිසරයක කියවීමේදී පොතේ අන්තර්ගතය වඩාත් හොඳින් ග්‍රහණය කරගත හැකිය. නවකතාවක් වැනි දීර්ඝ කෘතියක් එක දිගට කියවා නිම කිරීමට නිවසට රැගෙන යාම අත්‍යවශ්‍ය වේ. සංකීර්ණ විෂය කරුණු සහිත පොත් නැවත නැවත කියවමින් අධ්‍යයනය කිරීමට නිවසේදී වැඩි කාලයක් ලැබේ.

වගකීම සහ විනය පුරුදු කිරීම (Responsibility and Discipline)
පොතක් නිවසට රැගෙන යාම යනු පොදු දේපළක් පරිස්සම් කිරීමේ වගකීම පාඨකයා අතට පත්වීමයි. නියමිත දිනට පොත නැවත භාර දීම තුළින් පාඨකයා තුළ කාල කළමනාකරණය සහ විනය වර්ධනය වේ. විශේෂයෙන්ම දරුවන්ට පොතක් පළුදු නොකර තබා ගැනීමේ වගකීම හුරු කළ හැකිය.

පාඨක පදනම පුළුල් වීම (Increasing the User Base)
පොත් නිවසට රැගෙන යාමට දීම පුස්තකාලයේ සාමාජිකත්වය ලබා ගැනීමට ඇති ප්‍රධානතම පෙළඹවීමයි. පොත් විමර්ශනයට පමණක් සීමා වූ පුස්තකාලයකට වඩා, පොත් බැහැර දෙන පුස්තකාලයක සාමාජික සංඛ්‍යාව ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යයි. මෙය පුස්තකාලයේ පැවැත්මට සහ අනාගත සංවර්ධන කටයුතු සඳහා ප්‍රජා සහභාගීත්වය ලබා ගැනීමට ශක්තියක් වේ.

කියවීමේ සංස්කෘතියක් ගොඩනැගීමට යෝජනා
බලංගොඩ පුරවැසියන් ලෙස අප පුස්තකාලය වටා රොක් විය යුත්තේ ඇයි? දැනුම යනු බෙදාගත් තරමට වැඩිවන දෙයකි.

පාසල් දරුවන් සඳහා
අද දවසේ දරුවන් තිර (Screens) වලට ඇබ්බැහි වී ඇත. පාසල් මට්ටමින් 'පුස්තකාල දිනයක්' ප්‍රකාශයට පත් කර, බලංගොඩ නගර සභා පුස්තකාලයට දරුවන් රැගෙන ඒමට ගුරුවරුන් සහ දෙමාපියන් උනන්දු විය යුතුය.

තරුණ පරපුර සඳහා
තරුණ තරුණියන්ට රැකියා අවස්ථා සහ ව්‍යවසායකත්ව දැනුම ලබා දෙන පොත්පත් සහ සඟරා රැසක් අප සතුය. අන්තර්ජාලයෙන් ලැබෙන තොරතුරු වල නිරවද්‍යතාවය සැක සහිත වුවද, පුස්තකාලයක ඇති පොතක තොරතුරු සහතික කර ඇත.

වැඩිහිටි ප්‍රජාව සඳහා
විශ්‍රාමික ජීවිතයක් ගත කරන හෝ විවේකීව සිටින වැඩිහිටියන්ට ආගමික, දාර්ශනික මෙන්ම දේශපාලනික පොත්පත් කියවීම තුළින් මානසික තෘප්තියක් ලබා ගත හැක.

කියවීම ප්‍රවර්ධනයට බළන්ගොඩ නගර සභා මහජන පුස්තකාලය මගින් ක්‍රියාත්මක කරන වැඩසටහන් :
1. මාසික පොත් සාකච්ඡා (Book Clubs):මාසයකට වරක් එක් විශේෂිත පොතක් තෝරාගෙන ඒ පිළිබඳව අදහස් දැක්වීමේ වැඩසටහනක් පැවැත්වීම.
2. ලේඛක හමුවීම්: බලංගොඩ ප්‍රදේශයේ සිටින දක්ෂ ලේඛකයින් සහ කවියන් පුස්තකාලයට ගෙන්වා පාඨකයින් සමඟ සංවාද මණ්ඩප පැවැත්වීම.
3. ළමා කතන්දර කීමේ හෝරාව: කුඩා දරුවන් වෙනුවෙන් කතන්දර කීමේ සැසියක් පැවැත්වීම තුළින් ඔවුන් පුස්තකාලයට ආකර්ෂණය කර ගැනීම.
4. ජංගම පුස්තකාල සේවය: නගරයට පැමිණීමට අපහසු දුර බැහැර ගම්මාන වෙත මාසයකට වරක් පොත් රැගෙන යාම හා පුස්තකාලය අවට තිබෙන රාජ්‍ය හා රාජ්‍ය නොවන ආයතන සදහා පොත් ලබා දීම.

විද්‍යුත් පුස්තකාලය කියවීම් ප්‍රවර්ධනයට බලපාන්නේ කෙසේද
නූතන තාක්ෂණය සමඟ බද්ධ වූ පරිගණක ඒකකය සහ විද්‍යුත් පුස්තකාලය (E-Library) යනු සාම්ප්‍රදායික පුස්තකාලයක සීමා මායිම් පුළුල් කරන ප්‍රබල මෙවලම් දෙකකි.

1. තොරතුරු ලබාගැනීමේ වේගය සහ පහසුව (Speed and Efficiency)
පොතක අන්තර්ගතය සොයා ගැනීමට දර්ශක පරීක්ෂා කරනවාට වඩා, විද්‍යුත් පුස්තකාලයක "Search" (සෙවුම්) පහසුකම හරහා තත්පර කිහිපයකින් අවශ්‍ය කරුණු සොයාගත හැකිය. පාඨකයාගේ කාලය ඉතිරි වන අතර, තොරතුරු සෙවීමේ වෙහෙස අඩු වීම නිසා වැඩි පිරිසක් කියවීමට පෙළඹේ.

2. ගෝලීය දැනුමට ප්‍රවේශය (Global Access)
භෞතික පුස්තකාලයක තබා ගත හැක්කේ සීමිත පොත් සංඛ්‍යාවකි. නමුත් විද්‍යුත් පුස්තකාලයක් හරහා ලොව පුරා ඇති ඩිජිටල් පොත්, පර්යේෂණ පත්‍රිකා සහ ජාත්‍යන්තර සඟරා මිලියන ගණනකට බලංගොඩ සිටම ප්‍රවේශ විය හැකිය. මේ නිසා දේශීය සීමාවන්ගෙන් ඔබ්බට ගිය ලෝක දැනුම පාඨකයාට සමීප වේ.

3. බහුමාධ්‍ය ඇසුරින් කියවීමේ ආකර්ෂණය (Multimedia Learning)
පරිගණක ඒකකය හරහා පොත් කියවීමට අමතරව එම විෂයට අදාළ වීඩියෝ, ශ්‍රව්‍ය (Audio Books) සහ අන්තර්ක්‍රියාකාරී (Interactive) දත්ත පරිශීලනය කළ හැකිය. කියවීම අසීරු යැයි සිතන දරුවන් සහ තරුණයින් පවා තාක්ෂණය ඔස්සේ නැවත කියවීමට ආකර්ෂණය කරගත හැකිය.

4. ආර්ථිකමය වාසිය (Cost-Effectiveness)
මිල අධික විදේශීය පොත් සහ වෘත්තීය සඟරා (Journals) මිලදී ගැනීමට සාමාන්‍ය පාඨකයෙකුට අපහසුය. පුස්තකාලයේ ඇති පරිගණක ඒකකය හරහා මේවා නොමිලේ හෝ ඉතා අඩු මුදලකට කියවීමට අවස්ථාව ලැබේ. ආර්ථික අපහසුතා කියවීමට බාධාවක් නොවන බව තහවුරු වේ.

5. පර්යේෂණ සහ ස්වයං අධ්‍යයනය දිරිමත් කිරීම
විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ට සහ වෘත්තිකයන්ට තමන්ගේ පර්යේෂණ සඳහා අවශ්‍ය දත්ත රැස් කිරීමටත්, ඒවා පරිගණක මෘදුකාංග (MS Word, Excel) භාවිතයෙන් සකස් කර ගැනීමටත් පරිගණක මධ්‍යස්ථානයක් වේ. පුස්තකාලය යනු හුදෙක් පොත් ගබඩාවක් නොව "දැනුම නිෂ්පාදනය කරන ස්ථානයක්" බවට පත්වේ.

6. ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය වර්ධනය වීම (Digital Literacy)
බලංගොඩ ප්‍රදේශයේ පරිගණක පහසුකම් අවම පාඨකයින්ට පුස්තකාලයේදී එම උපකරණ හැසිරවීමට ඉගෙන ගැනීමට අවස්ථාව ලැබේ. කියවීමේ පුරුද්ද සමඟම නූතන ලෝකයට අවශ්‍ය තාක්ෂණික දැනුමද ඔවුන්ට හිමි වේ.

පාඨක ඔබට විශේෂ පණිවිඩයක්
පොතක් යනු හොඳම මිතුරෙකි. ඔහු ඔබෙන් කිසිවක් ඉල්ලන්නේ නැත, නමුත් ඔබට ලෝකයක් ලබා දෙයි. බලංගොඩ නගර සභා මහජන පුස්තකාලයේ සාමාජිකයෙකු වීම යනු ඔබ ලොව විශාලතම බුද්ධිමතුන්ගේ අදහස් වලට සමීප වීමයි.
අපගේ පුස්තකාලය සතු පහසුකම්:
• නවීන පොත්පත් තෝරාගැනීමේ පහසුව.
• සමීප සහ සුහදශීලී පුස්තකාල කාර්ය මණ්ඩලය.
• සෙවන සහිත, නිහඬ කියවීමේ කුටි.
• ඉතා සහනදායී සාමාජික ගාස්තු.
දැනුමෙන් පිරිපුන් සමාජයක් යනු රටක ශක්තියයි. බලංගොඩ පුරවරයේ බුද්ධිමය ප්‍රබෝධය ඇති කිරීමට නම්, අප නැවතත් පොතට සහ පතට ආදරය කළ යුතුය. ඔබේ දරුවාගේ උපන්දිනයට සෙල්ලම් බඩුවක් වෙනුවට පොතක් තෑගි කරන්න. ඔවුන්ට බලංගොඩ මහජන පුස්තකාලයේ සාමාජිකත්වය ලබා දෙන්න.

අදම පැමිණෙන්න, දැනුමේ දොරටු ඔබ වෙනුවෙන් විවෘතව ඇත!

බලංගොඩ නගර සභා මහජන පුස්තකාලය - දැනුමෙන් සන්නද්ධ හෙට දිනක් වෙනුවෙන්.